Được thành lập năm 1996, SEARAV ra đời trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh đổi mới và hội nhập khu vực, với sứ mệnh thúc đẩy nghiên cứu về Đông Nam Á, quy tụ đội ngũ trí thức và tăng cường kết nối khoa học trong nước, khu vực và quốc tế.

Sau ba thập kỷ, SEARAV đã phát triển thành một hệ sinh thái khoa học đa ngành với hơn 650 hội viên và gần 100 tổ chức thành viên trên toàn quốc, kết nối các viện nghiên cứu, trung tâm khoa học và các tổ chức hoạt động trong nhiều lĩnh vực. Từ nghiên cứu về Đông Nam Á, hoạt động của Hội và các tổ chức thành viên ngày càng mở rộng sang khoa học – công nghệ, giáo dục, văn hóa, kinh tế – xã hội, môi trường, phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo và phát triển cộng đồng. Hàng trăm chương trình nghiên cứu và dự án phát triển đã góp phần đưa tri thức từ nghiên cứu đến gần hơn với thực tiễn và cộng đồng.